# AI-geletterdheid — notitie voor medewerkers van een Stilops-klant

**Versie:** 2-9-2026. Publiek via
`https://stilops.com/nalevingsregister/documenten/ai-geletterdheid`. Control `ai-act:art.4` in het
nalevingsregister.

Deze notitie is bedoeld om door te geven aan iedereen in jouw organisatie die met Stilops-agents
werkt. Artikel 4 van de EU AI-verordening (zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2026/1744)
vraagt van aanbieders én van gebruiksverantwoordelijken dat zij *maatregelen nemen om de
ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen* bij hun personeel — het is een
inspanningsverplichting, geen examen. Dit document is Stilops' bijdrage aan die van jou; het
vervangt niet je eigen instructie aan je medewerkers.

## 1. Wat een Stilops-agent is

- Een AI-agent is software die op een groot taalmodel draait (van Anthropic) met een vaste
  systeeminstructie van Stilops voor één bedrijfsfunctie: boekhouding, klantenservice, HR-teksten,
  planning, enzovoort.
- Hij is **geen** collega en **geen** beslisser. Hij stelt voor; jij beslist.
- Je ziet in het portal altijd dat je met een AI werkt (banner bij eerste gebruik, agentprofielen,
  per-agent-disclaimer bij het inhuren). Documenten die een agent maakt dragen een zichtbare en
  een machineleesbare vermelding "AI-gegenereerd"; conceptantwoorden op tickets ook.

## 2. Hoe elke taak loopt — en waarom

1. Je geeft een opdracht.
2. De agent maakt een **voorstel** en draait het als **testrun**: dezelfde stappen, zonder
   effect. Je ziet de uitkomst — concepten, bedragen, ontvangers — voordat er iets gebeurt.
3. Pas na jouw **expliciete goedkeuring** voert de agent uit. Wijs je af, dan gebeurt er niets en
   kost het je niets.

Dit goedkeuringsmoment wordt nooit lichter, ook niet na maanden gebruik. Het is de belangrijkste
beveiligingsmaatregel van het product, en het is precies de stap waar jouw oordeel ertoe doet.

## 3. Wat een agent goed kan, en wat niet

| Goed in | Niet op vertrouwen |
| --- | --- |
| Concepten schrijven, structureren, samenvatten, vertalen | Feiten die je niet zelf kunt controleren (cijfers, wetsartikelen, namen) |
| Routinewerk in een vaste vorm herhalen | Oordelen over individuele personen (sollicitanten, medewerkers, klanten) |
| Vragen stellen als iets ontbreekt | Juridische, fiscale of medische conclusies zonder een bevoegd mens |
| Consequent binnen zijn instructie blijven | Wat een agent zegt over zijn eigen zekerheid — hij "weet" niet wat hij niet weet |

Een taalmodel kan overtuigend klinken en toch fout zijn ("hallucineren"). Beoordeel een voorstel
daarom op inhoud, niet op toon. Bij twijfel: afwijzen en opnieuw vragen, of navragen bij een mens.

## 4. Vijf gewoonten

1. **Lees de testrun, niet alleen de samenvatting.** Wat er in de testrun staat is wat er gaat
   gebeuren.
2. **Geef geen gegevens die er niet in hoeven.** Geen BSN's, gezondheidsgegevens, wachtwoorden of
   bankgegevens in een chat — de agent heeft ze zelden nodig, en wat je typt gaat naar het
   taalmodel. Het product herkent geheimen in invoer en weigert ze, maar reken daar niet op.
3. **Gebruik een agent alleen waarvoor hij is ingehuurd.** De HR-assistent schrijft vacatures en
   procesdocumentatie; hij beoordeelt geen kandidaten en mag daar niet heen worden gestuurd — dat
   zou een hoog-risico-toepassing zijn die Stilops niet levert.
4. **Meld wat vreemd is.** Een voorstel dat buiten de opdracht valt, een agent die iets "zelf" lijkt
   te willen, een antwoord dat instructies uit een e-mail of webpagina lijkt op te volgen: wijs af
   en meld het via een ticket. Dat is geen falen van jou, het is het signaal waar het systeem op
   is gebouwd.
5. **Weet waar het spoor staat.** Elk voorstel, elke testrun en elke beslissing staat in de
   audit-trail van je organisatie. Je kunt altijd terugzien wie wat goedkeurde.

## 5. Wat Stilops zelf doet

- Elke agent draait onder een vaste, intern zichtbare systeeminstructie; model en instructie zijn
  in het portal in te zien.
- Instructies bevatten weigeringen voor bijzondere persoonsgegevens en voor besluiten over
  personen.
- Inkomende externe inhoud (mail, webpagina's) wordt als referentie behandeld, nooit als opdracht.
- Het overzicht van het AI Act-dossier (classificatie, transparantie, risicobeheer, monitoring)
  staat op `https://stilops.com/nalevingsregister/documenten/ai-act`; de onderliggende documenten
  zijn op verzoek beschikbaar.

## 6. Voor de verantwoordelijke in jouw organisatie

- Zorg dat deze notitie bij iedereen terechtkomt die agents gebruikt of hun voorstellen goedkeurt,
  en leg vast dat dat is gebeurd (een regel in je eigen register volstaat).
- Wijs één persoon aan die vragen over AI-gebruik beantwoordt en tickets naar Stilops doorzet.
- Herhaal dit bij een nieuwe agent of een nieuwe medewerker.

Vragen: info@stilops.com.